Renklerle çalışmak

Renk tanımlıkta kullanılan panelin tam adı Color Mixer’dir. CMYK kipi renkleri matbaa tarafından kullanılan dört renkli- Cyan, Magenta, Sarı ve Siyah- sürece göre tanımlanır. Bu, grafik sanatçı ve tasarımcılar tarafından en yaygın biçimde kullanılan ve bilinen renk sistemidir.

Bir CMYK rengi tanımlamak için, Color mixer içinde CMYK simgesini tıklayın. Cyan, Magenta, Sarı ve Siyah alanlarını tıklayarak renk değerlerini girin ya da renk değerlerini belirtmek için Cyan, Magenta, Sarı ve Siyah kaydıraçlarını kullanın.

Bir RGB rengi seçmek için, color mixer içinde RGB simgesini tıklayın. Red, Green ve Blue alanlarına tıklayarak renk değerlerini girin ya da renk değerlerini belirtmek için Redi Green, Blue kaydıraçlarını kullanın.

HLS sistemi renkleri boya(hue), Parlaklık (Lightness) ve Doygunluk(Saturation) değerlerine göre tanımlanır. Bir HLS rengi tanımlamak için, HLS simgesini tıklayın. Renk çarkı üzerinde istediğiniz boya ve doygunluğunu bularak tıklayın ya da boya değerini (0 ile 360 arasında) veya douygunlk miktarını (0 ile 100 arasında) bir değer girin. Parlaklık ayarlamak için kaydıracı kullanın ya da parlaklık değerini (0 ile 100 arasında) girin.

Color mixer, aynı zamanda Windows işletim sisteminde yüklü renkler arasından seçim yapabileğiniz Windows renklerini açan bir de Windows düğmesine sahiptir. Windows simgesine tıklayın, görüntülenen renklerden birini seçip, ok deyin.

Swatches Panelinin Kullanılması, Color mixer içinde bir renk tanımladıktan sonra, başka renkler tanımlayabilmeniz için onu saklamanız gerekir. Bir rengi Swatche paneline taşımak için, rengi Color mixer içinde tanımlayın ve Color mixer içinde Add to Swatches düğmesine tıklayın. Renge bir ad verin. Rengi proses veya spot olarak atayın, ok düğmesine tıklayın, renk swatches paneline eklenir. Renkleri Swatche paneline sürüklemek için, rengi color mixer panelinin alt tarafındaki numuneden tutarak sürüklemeye başlayın, swatches panelinin içerisine götürüp bırakın. Renk, Swatches panelinin listesinde belirir.

Bir rengin adını değiştirmek için, Swatches panelinde renk adının üzerinde çift tıklayın, yeni adını yazın ve Enter’ e basın.

Bir proses rengini spot renge dönüştürmek için, dönüştürmek istediğiniz rengi Swatches panelinden seçin, Swatches panel menüsünden Make spot komutunu verin.

Bir spot rengi proses rengine dönüştürmek için, dönüştürmek istediğiniz rengi Swatches panelinden seçin, Swatches panel menüsünden Make Process komutunu verin.

Process mi, Spot mu?

Proses renkleri, dört renk baskıda cyan, magenta, sarı ve siyah mürekkepler ve küçük noktalar kullanarak basılan renklerdir. Spot renkler ise, belirli bir rengi tutturmak için karıştırılan özel mürekkepler kullanarak basılır.

Örneğin bir dergide basılan yeşil proses rengine yakından bakarsanız, bu rengin aslında bir dizi nokta halinde birlikte basılan cyan ve sarı renklerinin birleşimi olduğunu görürsünüz. Buna karşın spot bir renk gerçekten yeşil mürekkep kullanılarak basılır.

Spot renklerin faydası, belirli bir rengi bire bir tutturabilmeniz ve sadece proses renkleri kullanarak elde edilemeyecek olan flürosan ve metalik gibi özel renkleri kullanmanıza olanak sağlar.

Bir rengi spot olarak tanımladığınızda, o rengin kendine ait bir kalıba ayrılacağını belirtmiş olursunuz. Bir rengi proses olarak tanımladığınızda ise, o rengin CMYK değerlerine ayrılacağını belirtmiş olursunuz.

Bazıları bir veya iki renkli bakı işleri için proses renkleri yerine spot renkleri kullanır. Bazıları ise spot renkleri, beş-altı baskı için proses renklerine ek olarak kullanır.

Listedeki renklerin sırasını değiştirmek için, taşımak istediğiniz rengi seçin, onu yeni konumuna sürükleyip bırakın.

Swatches paneline bir renk ekledikten sonra, bunun renk değerlerini yine değiştirebilirsiniz. Dökumanınızda bu rengi kullandıysanız, yapacağınız değişikler söz konusu rengi kullanan bütün nesnelere uygulanır. Renklerin tanımlarını değiştirmek için yeni rengi tanımlamak için Color mixer panelini kullanın. Renk numunesini Color mixer panelinden mevcut rengin üzerine sürükleyin. Bu rengi kullanan tüm nesnelerin rengi güncellenir.

Renkleri kopyalamak için, kopyalamak istediğiniz rengin adını tıklayın, Swatches paneli mesnüsünden Duplicate komutunu verin. Kopya renkler Swatches panelinde “Copy of (renk adı) “ şeklinde gösterilir.

Renkleri silmek için, silmek istediğiniz rengin adını tıklayın. Ardışık renklerden oluşan bir grubu silmek için, en üstteki rengin adını tıklayın ve daha sonra shift tuşuna basarken en alttaki renk adını tıklayın. Aradaki bütün renk adları işaretlenir. Swatches panel menüsünden Remove komutunu verin, işaretlenen tüm renkler silinir. Sildiğiniz renkler kullanılıyorsa renkler kullanılmaya devam eder, ancak Swatches panelinde gözükmez.

Freehand’e bir rengin yerine başka birini kullanmasını da bildirebilirsiniz. Renkleri değiştirmek için, değiştirmek istediğiniz rengin adını tıklayın. Swatches panelinden Replace komutunu verin. Replace iletişim kutusu açılır. Etkin Swatches panelinden alternatif rengi seçin ya da renk kütüphanelerinden birinden alternatif rengi seçin. Ok düğmesine tıklayın, bütün dökümanda orijinal rengin yerine yenisi kullanılır.

Normal ve ithal nesnelerin renklerini de Swatches paneline ekleyebilirsiniz. Renkleri nesnelerden Swatches paneline taşımak için, Tools panelindeki Eyedropper simgesini tıklayın. Rengi içeren bir bölgeyi tıklayarak sürüklemeye başlayın, numuneyi Swatches panelinin bırakma kutusuna sürükleyin. Eyedropper aracını renkleri bir nesneden başka bir nesneye taşımak içinde kullanabilirsiniz.

Renk adlarını gizlemek için, Swatches paneli menüsünden Hide Names komutunu verin. Uzun bir renk adları listesinde gezinmek zor gelirse yapılabilir.

Renk adlarını göstermek için Swatches paneli menüsüden Show Names komutunu verin.

Freehand bir rengi CMYK ve RGB kipleri arasında dönüştürmenize de olanak verir. Bu da baskıdan Web’e geçiş aşamasında faydalı olabilir. Renk kipini değiştirmek için, dönüştürmek istediğiniz rengi seçin.Rengi CMYK kipinden RGB kipine çevirmek için Swatches paneli menüsüden Make RGB komutunu verin ya da Rengi RGB kipinden CMYK kipine çevirmek için Swatches paneli menüsüden Make CMYK komutunu verin. RGB renkleri CMYK kipine dönüştürüldüğünde kayabilir. RGB ve HLS kipleri kullanılarak tanımlanan renklerin adlarının sağında, küçük bir üç-renkli simgesi yer alır.

TONLARLA ÇALIŞMAK

Bir rengi tanımladıysanız, bu rengi bir tonun temeli olarak kullanabilirsiniz. Spot renklerle çalışıyorsanız ve bu renklerin tonlarını uygulamak isterseniz bu yaklaşım faydalı olabilir. Bir rengin tonunu tanımlamak için, rengi Color mixer içinde tanımlayın ya da Rengi Swatches paneline ekleyin. Rengi Swatches paneline eklemediyseniz, Tints panelindeki çek menüyü kullanarak rengi Swatches paneline ekleyin ya da Tints panelindeki çek-menüden bir renk seçin. Aşağıdaki yöntemlerden bir tanesini kullanarak ton yüzdesini seçin. a) Ton kaydıracını ayarlayın. b) Tint alanına bir yüzde yazın. c) Ton numunelerinden birini tıklayın.

Tonları Swatches paneline eklemek için, bir ton yüzdesi tanımlıyken Add to Swatches simgesine tıklayın. Add to Swatches simgesini tıklayın, Add to Swatches iletişim kutusu açılır. Add to Swatches iletişim kutusunu atlamak için Ctrl tuşuna basın. Ton adı renk adının yüzdesi olarak gösterilir. Bu alana yazarak renk adını değiştirebilirsiniz. Tonu Swatches paneline eklemek için Add düğmesini tıklayın.

RENK KÜTÜPHANELERİYLE ÇALIŞMAK

Bu ana kadar kendi renklerimizi tanımlıyordunuz. Freehand aynı zamanda ticari renk eşleme sistemlerinin bir parçası olan renk kütüphanelerini de sunar.

Renk eşleme kütüphanelerinden renkler eklemek için, Swatches paneli menüsünden renk eşleme sisteminin adını seçin. Library iletişim kutusu açılır. Kütüphaneden bir renk seçmek için aşağıdaki yöntemlerden birini birini kullanın. a) Alan renginin adını veya kodunu yazın. b) Önizleme alanından bir rengi tıklayın. Başka renkler seçmek için Shift tuşuna basın ve önizleme alanında tıklayın ya da Shift tuşuna basın ve bir renk aralığını seçmek için işaretleyin. Ok deyin, seçili renkler Swatches paneline eklenir.

Swatches panelinde kendi renk listenizi oluşturduktan sonra, bu renkleri Swatches paneli menüsünde görünecek, kendi özgün renk kütüphaneniz olarak ihraç edebilirisiniz. Özgün bir renk kütüphanesi ihraç etmek için, Swatches paneli menüsünden Export komutunu verin. Export Color iletişim kutusu açılır. Bir renk seçin ya da Shift tuşuna basın ve Export Colors listesinden bir renk aralığını seçmek için işaretleyin. Ok düğmesine tıklayın, bu işlem Create color library iletişim kutusunu açar. Kütüphane adını girin. Dosya adını girin. Prefences ayrımında aşağıdaki işlemleri yapın. a) Sütun başına renk sayısını(colors per column) ayarlayın. b) Satır başına renk sayısını (colors per row) ayarlayın. Özgün renk kütüphanesini Freehand uygulama klasörüne kaydetmek için Save düğmesine tıklayın. Kütüphanenin adı, Swatches paneli menüsünde diğer renk kütüphanelerinin yanında belirir ya da kütüphaneyi farklı bir klasör veya diske kaydetmek için Save as düğmesine tıklayın. Swatches paneli menüsünden özgün renk kütüphanelerini silmek için, dosyayı Freehandà Englishà Color klasöründen silin. Bir renk kümesinin bütün yeni dökumanlarda gözükmesi için bütün yeni dökumanlarda görülmesi için, bu renkleri Freehand Default dosyasına ekleyin.

XTRA RENK KOMUTLARININ KULLANILMASI

Color Control Xtra, seçili nesnelerdeki renkleri aşağı kaydırmanızı sağlar. Color Control iletişim kutusunu kullanmak için, ayarlamak istediğiniz nesneleri seçin. Xtras à Colors à Color Control komutunu verin, iletişim kutusu açılır. Renklerin ayarlanmasında hangi renk kipini kullanacağınızı seçin. CMYK, RGB ya da HLS seçebilirsiniz. Seçili renklere renk ekleyip çıkarmak için kaydıraçları veya ilgili alanları kullanın. Pozitif sayılar renk ekler, negatif sayılar renk çıkartır. Ayarlamalarınızın seçili nesneleri nasıl değiştireceğini, değişikleri gerçekten uygulamadan görmek için Preview seçeneğini işaretleyin. Renk değişiklerinden memnun kaldığınızda Ok deyin, yaptığınız değişikler nesnelere uygulanır. Color Control iletişim kutusu sadece proses (spot olmayan) renklerle boyanmış nesneler üzerinde işler.

Renkleri açmak veya koyultmak viçin, değiştirmek istediğiniz nesne veye nesneleri seçin. Xtras à Colors àDarken Colors veya Lighten Colors komutunu verin. Saturate Color seçeneği rengin doygunluk değerini % 5’lik kademelerle artırır. Bu da renkleri canlı tutar, bu değer % 5’lik kademelerle azaltılırsa daha az canlı kılar.

Renkleri gri ölçeğe dönüştürmek için, değiştirmek istediğiniz nesne veya nesneleri seçin. Xtras à Colors à Convert to Grayscale komutunu verin. Bütün renkler ton değerlerine karşılık gelen grilere dönüştürülür. Tek renk siyah basılacak çizimleri gri ölçeğe dönüştürün.

Bütün renkleri adlandırmak için, Xtras àColors à Name All Colors komutunu verin. Dökumanınızdaki nesnelerde kullanılan ve Swatches panelinde adsız görünen bütün renklere, CMYK yüzdelerini gösteren adlar verilir.

Swatches panelini isme göre sıralamak için, Xtrasà Colors à Sort Color List By name komutunu verin. Bu komut Swatches panelini tekrar düzenler. Önce varsayılan renkler, ardından CMYK ve RGB kompozisyonları, son olarak da adlandırılmış renkler gelir.

Kullanılmayan ve adlandırılmış renkleri silmek için, Xtrasà Delete à Unused Named Colors komutunu verin. Bir nesne ya da stile uygulanmamış olan renkler silinir. Varsayılan renkler, kullanılmıyor olsalar bile silinmez. Kullanılmayan renkleri, çizimi Adobe Page Maker veya QuarkXpress gibi bir sayfa tasarım programına ihraç etmeden önce silin.

Randomize Named Colors komutunu kullanmak için, , Xtrasà Colors à Randomize Named Colors komutunu verin. Bu komut Swatches panelindeki adlandırılmış renklerin değerlerini değiştirir. Kendilerine renkler uygulandığında bütün nesneler değiştirilir. Her ne kadar sıradan grafiklerde bu komut pek işe yaramasa da, sıra dışı çalışmalara uyguladığınızda ilginç efektler oluşturubilir.

Renk ÅžiÅŸirme (Trapping)

Şişirme matbaacıların baskı sürecinde kalıpların yanlış bağlanmasını dengelemek için kullandığı bir tekniktir. Trap Xtra aracılığı ile renkleri şişirebiliriz. Trap Xtra’nın uygulanması çok basittir ama doğru değerlerin atanması için uzun yılların birikimi gerekir.

Trap Xtra’yı kullanmak için, çiziminizde şişirmek istediğiniz iki veya daha fazla sayıda nesneyi seçin. Xtras à Create à Trap komutunu verin. Trap iletişim kutusu açılır. Matbaanızın önerdiği şişirme genişliğini ayarlamak için kaydıracı ya da Tarp Width alanını kullanın. Matbaanız da onaylıyorsa, şişirme rengini kullanılabilecek en güçlü konuma getirmek için Use maximum value seçeneğini işaretleyin. Ya da Use tint reduction seçeneğini işaretleyerek, matbaanızın önerdiği indirgeme miktarını girin. Şişirme yönünü değiştirmek Reverse traps seçeneğini işaretleyin. Bunu ne zaman yapmanız gerektiği konusunda matbaanıza danışın, ok düğmesine tıklayın ve şişirme gerçekleşir. Renk şişirirken, orijinal nesnelerin arasında en üste basılmak üzere yeni nesneler oluşturursunuz. Daha sonra bu nesneleri taşır ya da silerseniz, arkadaki şişirme nesnelerini silmeyi unutmamaya özen gösterin.